Sốt xuất huyết là bệnh phổ biến ở Việt Nam, trong đó muỗi Aedes aegypti là tác nhân truyền bệnh chính

Việt Nam bắt đầu nghiên cứu trong phòng thí nghiệm phương pháp sử dụng Wolbachia vào năm 2006

Đảo Trí Nguyên, thuộc thành phố Nha Trang, được chọn thí điểm thả muỗi mang Wolbachia vào năm 2013 và 2014

Dự án triển khai các hoạt động với sự chấp thuận và ủng hộ của cộng đồng 

Dự án có sự tham gia phối hợp của Viện Pasteur Nha Trang, Sở Y tế Khánh Hòa, UBND Tỉnh Khánh Hòa, UBND Tp Nha Trang 

Các hoạt động nghiên cứu cơ bản được triển khai tại Tp. Nha Trang từ đầu năm 2015

Tập thể nhóm nghiên cứu dự án

Giới thiệu Dự án

Sốt xuất huyết Dengue (SXH) là bệnh nhiễm vi-rút Dengue cấp tính do muỗi vằn (tên khoa học là Aedes Aegypti) truyền và có thể gây thành dịch lớn. Tại Việt Nam, bệnh lưu hành phổ biến ở cả 4 miền Bắc, Trung, Nam và Tây Nguyên, kể cả ở thành thị và vùng nông thôn. Bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát thành dịch lớn vào mùa mưa, nhất là vào các tháng 7, 8, 9, 10. Một số tổ chức và đơn vị khoa học hiện vẫn đang nghiên cứu phát triển vắc-xin phòng bệnh SXH và có loại vắc xin đã được cấp phép sử dụng tại một số ít quốc gia trên thế giới, tuy nhiên hiệu quả vẫn còn hạn chế. Diệt loăng quăng và muỗi vằn truyền bệnh nhằm phòng muỗi đốt hiện là biện pháp chủ đạo trong việc hạn chế sự lan truyền của bệnh SXH.

Nhằm phát triển một phương pháp kiểm soát và phòng, chống bệnh SXH mới, tự nhiên, an toàn và duy trì lâu dài, từ năm 2006, nhóm nghiên cứu dự án thuộc Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương (VSDTTƯ) kết hợp với Viện Pasteur Nha Trang, Sở Y tế Khánh Hoà với sự hỗ trợ của các chuyên gia trong Chương trình Loại trừ Sốt xuất huyết Dengue thuộc Đại học Monash (Úc) đã tiến hành các nghiên cứu cơ bản trong phòng thí nghiệm và tại thực địa nhằm đánh giá khả năng ức chế sự lan truyền vi-rút Dengue của muỗi vằn mang Wolbachia

Đây là một phương pháp mới sử dụng vi khuẩn Wolbachia. Trong tự nhiên, có đến 60% các loài côn trùng có mang vi khuẩn Wolbachia như bướm, chuồn chuồn, ruồi giấm và một số loài muỗi sống gần người. Tuy nhiên, vi khuẩn này không tồn tại trong muỗi vằn. Sau khi vi khuẩn Wolbachia được đưa vào muỗi vằn, nó sẽ làm cho muỗi có khả năng ức chế sự nhân lên của một số loại vi-rút, trong đó có Dengue và Zika, từ đó làm giảm hoặc mất khả năng truyền vi-rút từ muỗi sang người. Phương pháp này không phải là phương pháp biến đổi gen vì hệ thống gen của muỗi vằn mà nhóm nghiên cứu sử dụng hoàn toàn không bị thay đổi hay có bất cứ sự can thiệp nào.

Được sự chấp thuận và phê duyệt của Bộ Y tế, chính quyền địa phương và sự ủng hộ của người dân, năm 2012, Dự án bắt đầu tiến hành thay thế quần thể muỗi vằn có khả năng truyền bệnh bằng muỗi vằn mang Wolbachia trên đảo Trí Nguyên. Việc thả muỗi đã kết thúc vào tháng 11/2014 và hiện tại Dự án đang tiến hành các hoạt động giám sát quần thể muỗi trên đảo

Song song với việc tiếp tục giám sát quần thể muỗi mang Wolbachia tại đảo Trí Nguyên, hiện tại, Dự án đang tiến hành các nghiên cứu cơ bản về dịch tễ học, véc-tơ truyền bệnh và tìm hiểu các yếu tố kinh tế, văn hoá, xã hội liên quan đến bệnh SXH tại thành phố Nha Trang nhằm thu thập cơ sở dữ liệu cơ bản, góp phần phát triển đề cương nghiên cứu ứng dụng phương pháp sử dụng Wolbachia trong phòng chống SXH tại thành phố. Dự kiến, đề cương nghiên cứu sẽ được trình các cấp phê duyệt vào cuối năm 2016 và triển khai các hoạt động truyền thông trước khi bắt đầu thả muỗi mang Wolbachia vào năm 2017 (nếu được các cấp có thẩm quyền phê duyệt).

Dự án nghiên cứu nhận được sự hỗ trợ, giám sát và chỉ đạo chặt chẽ của Bộ Y tế, UBND tỉnh Khánh Hoà, UBND thành phố Nha Trang và Sở Y tế Khánh Hoà.

Chương trình Loại trừ Sốt xuất huyết

Kết quả đánh giá rủi ro của Dự án

Menu